صفحه اصلی >آرشیو                                                                                                صفحه   1   2

حمام ميرزا رسول :

حمام ميرزا رسول در مركز شهر مهاباد واقع شده است و محل قرار گيري آن يكي از پر ترددترين سايتهاي شهري مي باشد . اين بنا دقيقاً در ضلع شرقي خيابان سيد نظام و در كنار يكي از گذرهاي قديمي بازار قرار گرفته است . تاريخ ساخت اين بناي قديمي بصورت دقيق مشخص نيست ولي با توجه به فرم معماري بنا و احتمال همدوره بودن آن با مسجد جامع شهر احتمالاً قدمت آن به دوره صفويه مي رسد . ورودي اصلي حمام از سمت خيابان سيد نظام مي باشد . پس از طي كردن پله هاي ورودي به سمت پايين و رسيدن به يك فضاي مكث ، از يك گوشه وارد فضاي سربينه مي شويم . نكته جالب توجه در پلان اين بنا رعايت سلسله مراتب در ارتباط با فضاهاي داخلي است ، چرا كه از يك گوشه كه وارد فضاي سربينه مي شويم ، از گوشه مقابل وارد يك فضاي مكث شده و  پس از طي كردن يك دالان به فضاي گرمخانه مي رسيم ، دو فضاي گرمخانه و سربينه داراي پلانهاي مربع نابرابر بوده و فضاهاي پشت بند در اطراف آنها واقع شده اند . هر كدام از گنبدهاي گرمخانه و سربينه داراي چهار نورگير در بغل و يك نورگير در مركز گنبد هستند . تفاوت اندازه و ارتفاع گنبدها به فضاهاي بنا تنوع خاصي بخشيده است ورودي قديم و اوليه حمام از راسته بازار گرفته مي شده است . حمام در حال حاضر تعطيل مي باشد و از آن استفاده نمي شود .

فضاي داخلي حمام ميرزا رسول

حمام لج مهاباد :

اين بنا در 21 كيلومتري منطقه شمال شهرستان مهاباد و در داخل روستاي لج قرار دارد با توجه به تاريخ منطقه و بناهاي مشابه و مصالح بكار رفته در بنا قدمت آن به سال هاي 1050 الي 1100 هجري قمري مي رسد ( يعني دوره صفويه ) پي ها و زيربناي حمام از سنگ هاي موجود محلي و بقيه بنا از آجر چهارگوش قرمز رنگ است . محوطه زيرگنبد ورودي بصورت چهارطاق است كه فواصل زير دوپايه طاقدار 4 متر مي باشد . پايه ها بصورت مربع است كه هر ضلع آن 5/1 متر است . محيط گرمابه اصلي ازدرون 35 متر است كه بصورت سه قسمت پيوسته با هشت طاق بنا شده و ارتفاع فعلي آن از كف زمين تا قسمت آجري 75/1 متر مي باشد . بنا مجموعاً داراي دو گنبد بزرگ آجري مي باشد كه 6 گنبد كوچكتر آجري در اندازه هاي مختلف نيز دارد و همانند ساير حمام هاي قديمي داراي فضاهاي ورودي ، سربينه ، گرمخانه و خزينه مي باشد كه در حال حاضر كاربردي بعنوان گرمابه ندارد اما اخيراً اين حمام قديمي در اختيار شوراي اسلامي روستاي لج قرار گرفته است تا بهره برداري و بازسازي شروع شود و در آينده نزديك به يكي از مراكز ديدني شهرستان مهاباد تبديل گردد .

حوضخانه شاه درويش :

اين حوضخانه در شهرستان مهاباد ، خيابان طالقاني شرقي ، كوچه دارايي در داخل صحن مسجد شاه درويش قرار گرفته است . قدمت بنا حدوداً به 150 الي 170 سال قبل بر مي گردد . بنا گنبدي مدور دارد زيربناي بنا حدود پنجاه و شش مترمربع است و بوسيله هفت پله از سطح فعلي كه خود برآمده از يك سطح اصلي است بر كف حوضخانه كه با سنگ صاف و صيقلي مفروش شده مي رسد . سطح حوضخانه كه حوض تقريباً در وسطآان قرار گرفته دو كفه است ، با ارتفاع سي سانتي متر است كه كف مرتفع ويژه نمازگزاران است . دو طاقچه قديمي در طرفين شمالي ـ جنوبي ديواره حوضخانه موجود است. و يك تيرك چوبي بر ورودي سمت راست بنا بسته شده كه ظاهراً حفاظتي در برابر ترك بزرگ بوجود آمده در بخشي از گنبد و ديواره آن است . از بناي ياد شده بعنوان مكاني براي وضوگرفتن استفاده مي شده است كه آب آن از چشمه اي كه از كوه جريان دارد تامين مي شود و دوباره از آن سرريز مي گردد .

داخل حوضخانه شاه درويش

 حوضخانه رستم بيگ :

در شهرستان مهاباد اندكي دورتر و بالاتر از حوضخانه شاه درويش در صالح الدين شرقي ـ كوچه قاضي زاده در صحن مسجد رستم بيگ واقع شده است . سال تاسيس بنا به سال 1230 هجري قمري بر مي گردد . بناي حوضخانه از آجر و زير بناي آن از سنگهاي متراكمي است كه تا ارتفاع 90 سانتي متري ديواره صاف و صيقلي شده اند . گنبد بنا آجري و مدور است و طاقهاي سه قسمتي ( جناغي ) آجري مي باشند . آجرهاي بنا از نوع چهارگوش قرمز مي باشد و ملات بكار رفته در بنا گچ و خاك مي باشد . كف بنا هم موزائيك كاري شده است . چون اين حوضخانه درون مسجد رستم بيگ قرار دارد در نتيجه براي گرفتن وضو از آن استفاده مي شده است . در سال 1378 تعميراتي در داخل حوضخانه انجام گرفته است كه شامل بندكشي ديوارها و آجر كاري مي باشد . در ضمن عايق كاري پشت بام نيز انجام شده است .

داخل حوضخانه رستم بيك

دخمه فخريگاه :

در نزديكي مهاباد دخمه اي از زمان مادها وجود دارد كه اين دخمه داراي دو طبقه است و شامل چهار ستون سنگي و چند قبر مي باشد و از نظر حجاري و ستون بندي در رده مقابر مهم دوره ماد است كه يكي از مشخصات مهم و حتمي اين مقابر ساختار آنها بر صخره ها و نماي ظاهرشان كه روبه جنوب است ، مي باشد ، « دياكونوف » باستان شناس معروف در مورد اين دخمه قديمي چنين مي گويد :

« شمالي ترين مقبره مادي فخريك ( Faxyik ) در ماناي باستاني و نزديك مهاباد است كه جلو خان ندارد و سقف ساده سنگي آن را چند ستون نگاه مي دارد و ظاهراً محلي براي گذاشتن جنازه ها بوده است » . تعيين تاريخ اين مقبره دشوار است . ولي تشريفات تدفين در آن با مراسمي كه پيشتر در ناحيه اطراف درياچه اروميه متداول بوده تفاوت دارد و در نتيجه نمي توان تاريخي قديمي تر از قرن هفتم براي آن قائل شد .

تصاويري از دخمه فخريگاه

پل مميند :

يكي از بناهاي زيباي منطقه جنوب درياچه اروميه ساختمان پلي تاريخي است كه بر روي رودخانه گادر ( Gadar ) بسته شده است و راه ارتباطي مهاباد ـ اروميه را در گذشته هموار كرده است . اين پل كه شاهراه ارتباطي خوبي بين دو شهر ذكر شده ، بوده است و عبور و مرور از روي آن انجام مي گرفت در نزديكي روستاي مميند و در دامنه كوهي به همين نام با ديد منظوري بسيار زيبا قرار گرفته است . اين پل داراي سردهانه قوسي شكل است و يادآور پل هاي دوره ساساني است ، پي اصلي آن از سنگ هاي گرانيتي محل تشكيل يافته و بقيه بدنه تا قسمت فوقاني آن از آجر چهارگوش اواخر دوره قاجار مي باشد . فرم تشكيل و معماري ارزنده آن خاطراتي از حوادث سالهاي قبل از جنگ جهاني اول را تداعي مي كند . كف بخش فوقاني آن يعني نقاطي كه تردد از روي آن انجام مي گرفت به وسيله سنگ ماسه هاي درشت رودخانه سفت و سخت بهم چسبيده است و در اثر زمان و تردد انواع وسايل قديم و جديد استواري و تحكم آن افزون شده است . طول پل كلاً 25 متر و عرض آن 8 متر است ، اين پل به نامهاي ديگري همچو پل « برده زرد » و « بهراملو » نيز خوانده مي شودتاريخ ساخت دقيق آن مشخص نيست اما طبق روايات افراد محلي گويا زير بناي آن در دوره قاجار ريخته شده و در دوره پهلوي اول بازسازي گرديده است ، اما آنچه مسلم است اينكه نوع آجرهاي موجود و معماري سنتي و مصالح بكار رفته در آن نمايانگر نوع ساختمانهاي مشابه در دوره قاجاربه است .

نماي زيباي  پل مميند در منطقه جنوب درياچه اروميه

شهر باستاني اندركش ( اندرقاش ) :

اين شهر تاريخي حوالي دهكده اي به همين نام در 10 كيلومتري بخش حومه شهرستان مهاباد و يك كيلومتري راه آسفالته مهاباد ـ اروميه واقع شده است . بطلميوس از اين شهر تاريخي كه متعلق به دوره مادها است ذكري به ميان آورده و آن را « داروشاه » ناميده است . « راولينسون » نويسنده انگليسي ان را « دارياسي » مي نامد و در حال حاضر « درياس » نام دهكده كوچكي است كه در 11 كيلومتري شمال مهاباد قرار دارد . در نزديكي ويرانه هاي اندركش دخمه اي به نام « راكا » است كه از لحاظ سبك و شيوه حجاري شبيه دخمه هاي هخامنشي در تخت جمشيد و نقش رستم فارس است .

در اين شهرستان علاوه بر موارد فوق تپه‌هاي تاريخي ذيل نيز قابل اشاره مي‌باشد.

تپه كلكا تپه، تپه سه گردان، تپه گرد قيچي‌آباد، تپه محموديان، تپه كاني سيب، طاووس تپه، تپه گردلاس، تپه كيك آباد، تپه دارتوان تكانوجه، تپه درياس، تپه پشت تب‌باغ شايكان، شهرويران خرابه‌هاي قديمي، تپه كهنه شيرويران، تپه گردشوان، تپه ايل تيمور، تپه قلعه جوقه، تپه قلاتگاه قمطره، تپه قوپ باباعلي، قبرستان قاضي‌آباد، تپه قلي‌آباد، كهريزه شيخان، تپه ميرده، تپه اتميش، تپه كوچك اتميش، تپه بازار، تپه كهنه ختايي، تپه حاجي خوش، قز قلعه، تپه قره داغ، قلاي لاچين، تپه باكردي، تپه گردگرده، تپه سلم، تپه باگردان، تپه سياقول، تپه غوث‌آباد، تپه آزاد، تپه برايمه، تپه برده سپيان اوزون دره، تپه قزلجه، تپه چوملان، تپه سلامت، تپه آغاسور، تپه قويطل، تپه ميرگرد، تپه ماسوه، تپه گابارله، تپه زنگي‌آباد، تپه قره‌بلاغ، تپه جزيره، تپه آش‌كهن، تپه گؤيجه دره، تپه حاجي ماميان، تپه قلات ماران، تپه‌هاي سلطان سعد و قاص، تپه كپه كند، تپه آمد، تپه نيك‌آوا، تپه آفاق، تپه ميرمه، تپه جانداران، تپه گاگش عليا، تپه شكربيك، تپه گاگش سفلي، تپه گليجه، تپه گرده خولينه، تپه قزل قوپي، تپه گردگولان، تپه كوسه كهريز، تپه سبك، تپه باب حيدر، تپه بيرتندور، تپه برده روخاو، تپه دريژه گروله، تپه دهليز، تپه قبران، تپه وهش، تپه گرده بيان، تپه قواقلعه، تپه تنگ باكه، تپه گرده رش، تپه همه بازارا، تپه لق لقايسي،               تپه عبدالله آباد، تپه‌هاي خاتون باغ، تپه گرگ آوا، تپه گردعلي، تپه ترشكان، تپه سنجاق، تپه قولقلاق، تپه شيلان‌آباد، تپه گل تپه، زمينهاي قوزولي سفلي، تپه و قبرستان چهارديوار

نماي مسجد روستاي خانقاه

غار راكاد :

با استناد به تحقيقات و كاوشهاي باستان شناسي ، دخمه اي در 18 كيلومتري مهاباد در دهكده اندر قاش وجود دارد كه به لحاظ سبك و شيوه حجاري ، شبيه دخمه هاي هخامنشي در تخت جمشيد و نقش رستم است . اين دخمه غارگونه را اهالي محل به نام «راكاد» مي‌شناسند.

ديگر آثار تاريخي به شرح زير است :

لوح تورگن ، قلعه آلي گار ، قلعه قلات گاه ، قلعه ايل تيمور ، قلعه اوزون دره ، تكيه شيخ بابار ، خانقاه عباس آباد ( قاجار ) پل سلطان ، دژ قلات شاه ، اشكوتان ، شهر زور ، قلعه حمارم بيگ ، سنگ قبر بيرم و ... .

نماي تپه كنته مهاباد

قسمتی از جاذبه های تاریخی شهرستان : 

 صفحه   1   2