|
حيات وحش شهرستان مهاباد :
ـ
پستانداران :
اكثر
پستانداران قابل شكار در شهرستان مهاباد يا آسيب جدي ديده و يا منطقه را
ترك كردهاند و فقط گونههاي قابل مشاهده خرس، گرگ، سمور، خرگوش، زردبر،
روباه، اردك و انواع موشها ميباشند.
گرگ، در اطراف سد مهاباد حيوانات مختلفي را ميتوان ديد
ـ
پرندگان :
شهرستان
مهاباد بدليل قرارگرفتن در كنار پارك ملي و وجود تالابهاي متعدد و رودخانه
مهاباد از غناي پرندگان برخوردار است از جمله آنها : فلامينگو، پليكان
سفيد، اردكها، اكراس، چنگر نوك سرخ، چنگر، داركوبها، زاغ گردن بور، غازها،
قوها، حواصيلها، لاشخورها و انواع كبك ميتوان اشاره نمود.
ـ
آبزيان :
ماهيان در شهرستان مهاباد
هميشه مورد توجه بوده و مردم به صيد با دارابودن سد مخزني مهاباد و رودخانه
مهاباد گرايش دارند و قسمت اعظم پروتئين منطقه تأمين ميشود و مازاد آن به
شهرستانهاي همجوار و ساير استانها حتي به شمال كشور حمل ميگردد. از آبزيان
موجود در شهرستان علاوه بر موجودات ريز آبزي به لحاظ متعدد گونهاي از ذكر
نام آنان خودداري كرده و به آبزيان ديگر قابل صيد و مشاهده بسنده ميگردد.
ماهي اسپله با نام محلي باقو كه به تركي نقا گفته ميشود مورد دلچسب و
تغذيه اهالي محل قرار ميگيرد.
ماهي كپور، فيتوفاك، سيم، سيم كپور، سياه ماهي، سفيد رودخانهاي، سس ماهي،
زردپر از گونههاي مهم ماهيان ميباشند.
ـ
خزندگان و دوزيستان :
دوزيستان شهرستان مهاباد محدود بوده و در زيستگاههاي آبي و خشكي استان زيست
ميكنند و جايگاه خاصي همانند جانوران در اكوسيستم و زنجيره غذايي دارا
ميباشند و از طرفي با تغذيه حشرات در كنترل آنها نقش داشته و خزندگان نيز
در اين چرخه طعمه گوشتخواراني نظير پرندگان شكاري، راسو و غيره هستند و از
طرفي حشرات، نرمتنان و پستانداران كوچك نظير موشها تغذيه كرده و جمعيت
آنها را كنترل
مينمايند،
مارمولكها و سوسمارها از خانوادههاي آگاميره، لاسرتيده و سينسيده ميباشند
در ميان مارهاي شناسايي شده افعي زنجاني، افعي تكابي، مارآتشي، سياه سوجه،
كورمار، مارآبي، تيرمار، يله مار و مارجعفري در اين منطقه مشاهده ميشوند و
لاك پشت خشكزي وآبزي، وزغ، قورباغه مردابي و قورباغه مردابي راه راه نيز در
اين منطقه شناسايي شدهاند.
ـ
بررسي عوامل انقراض گونه هاي جانوري شهرستان مهاباد :
عامل اصلي
انقراض گونههاي جانوري در شهرستان مهاباد خارج از محدوده پارك ملي درياچه
اروميه تخريب زيستگاههاي حياتوحش جانوري در اثر افزايش جمعيت و توسعه
بيرويه كشاورزي و صنعت و بهرهبرداري غلط و تجاوز بيرحمانه به منابع
طبيعي و تعدد اسلحههاي جنگلي و شكاري مجاز و غيرمجاز در منطقه و درگيريهاي
چندين ساله در اقصي نقاط شهرستان بشمار ميروند.
ـ
معرفي گونه هاي در حال انقراض در شهرستان مهاباد :
از گونههاي در حال
انقراض پستانداران بزرگ جثه از جمله قوچ، ميش ارمني، بز و پازن، خرس
قهوهاي، گربه وحشي، سياه گوش، گراز بوده و خرگوش نيز در حال انقراض است.
از پرندگان : عروس غاز، قوي كوچك، قوي گنك، باكلان كوچك، عقاب طلايي، عقاب
دريايي دم سفيد، غاز پيشاني سفيد، غاز پيشاني سفيد كوچك، اردك مرمري، اردك
سرسفيد، اردك بلوطي، آنقوت، هما، شاهين، بحري، بالابان، كلاغ گردن بور و
ميش مرغ را ميتوان نام برد.
ـ
معرفي گونه هاي جانوري خاص منطقه :
از گونههاي خاص منطقه
ميتوان به كلاغ گردن بور و ميش مرغ اشاره نمود كه از گونههاي نادر در
حياتوحش ايران نيز محسوب ميشوند.
شكارگاه
ها :
ـ
معرفي گونه هاي گياهي موجود در شكارگاهها :
پوشش گياهي
منطقه پوشش استپي بوده و گونها عناصر تشكيل دهنده و ساختار گياهي آن هستند
و گونههاي فورب زاگرس متعددي آن را همراهي ميكند.
فهرست
گونههاي گياهي به اختصار ذيلاً ارائه ميگردد :
بادام
كوهي، سرو كوهي، گلابي وحشي، گز، ني، لويي، جگن، كلاه ميرحسن، لاله، شوران،
كاروانكش، ترشك، انواع سلمه تره، ريواس، كنگر، شويد وحشي، كاكوتي، ختمي،
شنگ، گزنه، انجير وحشي، خارشتر، انواع گون، درمنه، آويشن، فرفيون، شيرين
بيان، پسته وحشي، يولاف، جو، زنبق و قيچ.
ـ معرفي گونه هاي جانوري موجود در شكارگاههاي شهرستان مهاباد :
خرس قهوه
اي، گرگ، شغال، روباه معمولي، سياه گوش، زردبر، رودك، سمور، انواع جوندگان،
فلامينگو، پليكان سفيد، انواع غازها، دوگونه قو (قوي كوچك، قوي گنك)،
اكراس، كشيمها، حواصيلها، كلاغها، انواع داركوب، زاغي، فاخته، قمري،
كبوتر كوهي، باقرقره (كوكر شكم سياه) گلاريول، انواع پرستوهاي دريايي،
انواع
جغدها،
انواع گنجشكها، سار صورتي، سارمعمولي، اوست، اردكهاي غاز نما (تنجه و
آنقوت)، زنبورخورمعمولي، سبزقبا، هدهد، كبك
معمولي،
كبك چيل، چنگر نوك سرخ، خروس كولي، چوب پا، عقابها و پرندگان شكاري،
لاشخورها، بلدرچين و تيهو ميباشد.
ـ
قوانين و مقررات شكار در شهرستان مهاباد :
در اين
زمينه در بخش استاني مطالب ارائه گرديده است.
ـ قوانين و مقررات صيد در شهرستان مهاباد :
در اين
مورد در بخش استاني مطالب ارائه شده است.
ـ
مناطق مجاز و مناطق ممنوعه شكار و صيد در شهرستان مهاباد :
در اين
شهرستان منطقه ممنوعه شكاروصيد به جز حريم پارك ملي درياچه اروميه وجود
ندارد و كليه مناطق براي شكار و صيد با رعايت قوانين و مقررات مجاز
ميباشد.
ـ
گونه هاي آزاد براي شكار و صيد :
به جز
گونههاي حمايت شده كليه گونهها با رعايت مقررات و شكار و صيد براي شكار و
صيد آزاد ميباشند. در مورد گونههاي حمايت شده و گونههاي آزاد در بخش
استاني اشاره گرديده است.
ـ
تاريخ و ساعات مجاز شكار و صيد :
تاريخ و
ساعات مجاز شكار و صيد در كليه استان بلكه در كل كشور يكي بوده كه در بخش
استاني به آن اشاره شده است.
ـ
امكانات شكارگاهها :
ـ
ساختماني :
در
شكارگاههاي شهرستان مهاباد براي شكارچيان ساختماني از سوي مبادي ذيربط
منظور نشده و البته نيازي به اين كار نيست چرا كه اكثر شكارچيان اين منطقه
و يا ساير شكارچياني كه از شهرستانهاي مجاور به شكارگاههاي شهرستان مهاباد
مراجعه ميكنند شكارچي پرنده بوده و در پايان روز برابر مقررات تا يك ساعت
بعد از غروب آفتاب منطقه را ترك مينمايند.
ـ
پرسنلي :
شكارگاههاي شهرستان
مهاباد زير نظر اداره حفاظت محيط زيست مهاباد با پرسنل مربوطه برابر چارت
سازماني متشكل از مأمورين گارد اجرايي و كارشناسان و ... اداره ميگردد.
ـ
عوامل تهديد كننده گونه هاي گياهي و جانوري :
فعاليتهاي
مخرب انساني از مهمترين عوامل تهديدكننده گونههاي
گياهي
و جانوري هست. اثرات منفي 8 سال جنگ تحميلي واحداث جادههاي نظامي و امنيتي
جهت ايجاد پايگاهها و بهرهبرداري بيرويه از منابع طبيعي و تبديل عرصههاي
طبيعي به زمينهاي زراعي و ناامني زيستگاهها و تخريب آنها موجب سيرقهقرايي
پوشش گياهي و نابودي حياتوحش را بدنبال داشته است.
آلاينده ها :
ـ
منابع آلاينده و تخريب محيط زيست در شهرستان مهاباد :
ـ
فاضلاب ها :
چشمگيرترين
انواع آلودگيها در شهرستان مهاباد فاضلابهاي شهري و صنعتي است كه از طريق
كانالها به رودخانه مهاباد تخليه ميگردد و بصورت روش چاههاي جاذب نيز دفع
ميگردد كه نهايتاً همراه با رودخانه مهاباد به درياچه اروميه تخليه
ميگردد.
رودخانه
مهاباد كه زيستگاه گونههاي زيادي از ماهيان ميباشد در فصول كمآبي به علت
غلظت بيش از اندازه آلايندهها (تخليه فاضلاب) اثر منفي برروي گونههاي
ماهيان و تغييراتي در اكوسيستم رودخانه را فراهم ميآورد. افزون برآن بر
چشماندازهاي ساحلي پايين دست شهر تا درياچه تأثير منفي داشته و زيبايي
آنها را به مخاطره انداخته است و بوي بد فاضلاب در محل ورودي شهر تمام
عابرين را آزار ميدهد. شيلات آذربايجان غربي پشت سر مخزني يوسفكند است.
انواع گونههاي ماهيان از جمله كپور، كپور سرگنده و ... رهاسازي و با توجه
به اينكه اين اقدام بدون هماهنگي با محيط زيست و بدون مطالعه صورت گرفته
بود با موفقيت همراه نبوده چرا كه فاضلاب شهر تأثير منفي بر آنها گذاشته و
اين كار باعث اين شده كه اكنون تمام آبزيان اين منطقه دچار دگرگوني و آسيب
جدي شدهاند.
ـ
زباله ها :
در شهرستان
مهاباد نيز زبالهها به روش علمي و فني دفع نگرديده و موجب هر چه آلودهتر
كردن آب و خاك اين منطقه ميشوند كه در روستاها وضعيت بدتري دارد. بدليل
عدم وجود خودروهاي مناسب جهت حمل زباله به حد كافي در شهر مهاباد زمان
مانده زباله در محلهاي جمعآوري موقت افزايش پيدا ميكند كه اين امر نيز از
نظر بهداشتي و گسترش آلودگي توسط حيوانات موذي و حشرات و ايجاد بو اهميت
داشته و باعث به خطر افتادن سلامتي ساكنين محل ميگردد.
با توجه به عدم دفن صحيح و بهداشتي زباله در محلهاي موقت و نهايي احتمال
بروز حوادث گوناگون نظير انفجار گاز متان وجود دارد
قابل ذكر است بعلت
عدم كنترل زبالهها و دفع سريع آن و محصور نبودن اطراف محل اغلب مشاهده
ميگردد كه افراد و خصوصاً بچههاي اجير شده مشغول جمعآوري زبالهها هستند
كه اين امر باعث پخش آلودگي در سطح شهر ميگردد.
ـ
منابع طبيعي آلاينده و تخريب محيط زيست شهرستان مهاباد :
ـ
سيل :
احداث سد
مهاباد بر روي رودخانه مهاباد ميزان حجم سيل عبوري و ميزان كاهش دبي حداكثر
لحظهاي سيل را كنترل ميكند و مشكلاتي را به همراه ندارد. رسوبات سيلابي
رودخانه مهاباد جلگه مهاباد را كه بهترين زمين كشاورزي هستند براي ساكنان
فراهم نموده است.
ولي در پشت
سد اين رسوبات باعث كاهش حجم سد گرديده و در سالهاي اخير بعلت جنگلتراشي و
بوتهكني و تبديل اراضي مرتعي به زمينهاي زراعتي و شخم در جهت شيب زميني
بروز سيل را تشديد نمودهاند.
ـ
زلزله :
با توجه به
اينكه اين شهرستان نيز در خط زلزله زاگرس قرار دارد. در ساختمانسازي رعايت
اصول فني جلوگيري از زلزله منظور نگرديده است. لذا در اثر بروز زلزله و
عوامل تكتونيكي اين شهرستان در معرض خطر قرار خواهد گرفت. حوادث طبيعي از
ويژگيهاي طبيعت هستند و هيچ اتفاقي در طبيعت بد نيست. اين حوادث زماني
زيانبار خواهند بود كه انسان با راههاي مقابله با آنها آشنا نباشد.
ـ
آتش سوزي :
اگر از آتشسوزي بطور صحيحي بهره برداري شود يكي از بهترين عوامل طبيعي است
كه بشر ميتواند در تلاش براي زندگي بهتر از آن بهره گيرد. آتشسوزي از نظر
اكولوژي به دو نوع اصلي تقسيم ميشود كه اثر هر يك از آنها كاملاً با هم
فرق ميكند. آتشسوزيهاي تاجي و آتشسوزيها سطحي كه آتشسوزيهاي تاجي براي
تمام جانداران يك عامل محدودكننده به حساب ميآيد در حاليكه
آتشسوزيهاي سطحي فقط براي ارگانيسمها محدودكننده بوده و
براي بعضي ديگر مفيد ميباشند. آتشسوزي سطحي بنفع ارگانيسمهاي مقاوم عمل
ميكند .
ـ
رانش زمين :
شهرستان
مهاباد در مناطق كوهستاني و دامنهاي استقرار يافته است و تعدادي از
روستاها در جلگه مهاباد واقع شده است در اين شهرستان در محدوده يوسف كند
رانش زمين به ثبت رسيده است و در مناطق كوهستاني بعلت جادههاي روستايي و
نظامي و ساير دخالتهاي انساني رانش زمين در سالهاي اخير رخ داده است.
ـ
هتل ها و مسافرخانه ها و بيمارستانها و آلودگي ناشي از آنها :
ـ
آلودگي ناشي از فاضلاب :
تأسيسات اقامتي و مراكز
بيمارستاني در شهرستان مهاباد كه در حال بهرهبرداري ميباشند فاضلابهاي
خود را به روش چاه جاذب ويا از طريق كانالهاي زيرزميني به رودخانه مهاباد
تخليه مينمايند. در پشت سدانحرافي نوروزلو به همراه ساير فاضلابهاي شهري و
حاشيه رودخانه مناظر زشت و نامطلوب بجا گذاشته و اكوسيستم رودخانه از حالت
طبيعي خود خارج شده است. فاضلابهايي كه از طريق چاههاي جاذب دفع ميگردد
توسط لجنكشها به بيرون از شهر انتقال و در نقاط مختلف بصورت پراكنده و يا
در كانالهاي منتهي به رودخانه تخليه مينمايند و ضمن استفاده در مزارع
كشاورزي مازاد آن به درياچه اروميه منتهي ميگردد و مشكلات زيست محيطي را
در منطقه فراهم نموده است.
ـ آلودگي ناشي از زباله :
امروزه بزرگترين و مهمترين مسئله محيطي نحوه جمعآوري و دفع بهداشتي زباله
است و
يكي از مشكلات روز بشمار ميرود. در شهرستان مهاباد
زبالههاي خانگي و شبهخانگي (مراكز خدماتي وتجاري) كه شامل انواع
زبالههاي منازل، آشپزخانههاي بزرگ مانند هتلها، رستورانها و امثال آنها و
... زبالههاي واحدهاي صنعتي و توليدي همراه با زبالههاي بيمارستاني كه
مهمترين منبع انتشار آلودگي و ايجاد بيماري در محيط بشمار ميروند در محل
تخليه زباله دفع و سبب آلودگي شديد محيط گرديده و سلامتي ساكنين منطقه را
تهديد ميكند.
صفحه 1
2
3
4
5
6
|
